Geri Dön
Beden Sağlığı

Yeme Bozuklukları Çeşitleri Nelerdir?

Yeme bozuklukları, aşırı ya da yetersiz gıda tüketmeyi ve kilo sorunlarını içeren rahatsızlıklardır ve her yeme bozukluğunun kendine özgü semptomları ve tanı kriterleri bulunmaktadır.

Aşağıda en yaygın altı yeme bozukluğu ve belirtilerini sizler için sıraladık.

1. Anoreksiya Nervoza

Anoreksiya nervoza en çok bilinen yeme bozukluklarından biridir. 

Genellikle ergenlik veya genç yetişkinlik döneminde gelişen anoreksiya nervozanın  kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır.

Anoreksiyası olan kişiler, tehlikeli derecede zayıf olsalar bile kendilerini genellikle fazla kilolu olarak görürler. Kilolarını sürekli olarak izleme, belirli türdeki yiyecekleri yemekten kaçınma ve kalori alımlarını ciddi şekilde kısıtlama eğilimleri sergilerler.

Anoreksiya nervozanın yaygın belirtileri arasında şunlar bulunur:

  • Çok kısıtlı yeme alışkanlıkları.
  • Kilo alma korkusu veya zayıf olunmasına rağmen kilo almamak için gösterilen ısrarlı davranışlar.
  • Amansız bir incelik arayışı ve sağlıklı kilonun korunması yönünde isteksizlik.
  • Vücut ağırlığının veya algılanan vücut şeklinin benlik saygısı üzerinde ağır etki göstermesi.
  • Ciddi şekilde zayıf olmanın fark edilmemesi ve kişide çarpık bir vücut imajının oluşması.
  • Bununla birlikte, anoreksiyası olan birini teşhis etmenin ana odak noktasının kilolu olmaması gerektiğini unutmamak önemlidir.
  • Vücut kitle indeksini tanıda bir faktör olarak kullanmak bilimsel bir niteliğe sahip değildir, çünkü “normal” veya “fazla kilolu” olarak sınıflandırılan kişiler de aynı risklere sahip olabilir.

Atipik anorekside, örneğin, bir kişi anoreksiya kriterlerini karşılayabilir, ancak ciddi oranda kilo kaybına rağmen zayıf olmayabilir.

2. Bulimia Nervoza

Anoreksiyada olduğu gibi bulimia da ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde gelişme eğilimindedir ve erkeklere oranla kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır.

Bulimisi olan kişiler, belirli zaman aralıklarında sıklıkla alışılmadık derecede büyük miktarlarda yemek yerler. Bu tıkınırcasına yemek yeme nöbetleri genellikle kişi ağrılı bir şekilde doyuncaya kadar devam eder. Tıkınırcasına yeme sırasında kişi genellikle yemeyi bırakamayacağını veya ne kadar yediğini kontrol edemediğini hisseder.

Bulimia olan kişiler daha sonra tüketilen kalorileri telafi etmek ve bağırsak rahatsızlığını gidermek için yediklerinden kurtulmaya çalışırlar.

Yaygın temizleme davranışları arasında zorla kusma, oruç tutma, laksatifler, diüretikler, lavmanlar ve aşırı egzersiz bulunur.

Bulimia nervozanın yaygın belirtileri şunlardır:

  • Kontrol eksikliği hissi ile tekrarlayan tıkınırcasına yeme atakları.
  • Kilo alımını önlemek için tekrarlayan uygunsuz temizleme davranışları, epizodları.
  • Vücut şekli ve ağırlığından aşırı derecede etkilenen benlik saygısı.
  • Tipik bir kiloya sahip olmasına rağmen kilo alma korkusu.

3. Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

Tıkınırcasına yeme bozukluğu, yeme bozukluğunun en yaygın şeklidir ve ergenler arasında en yaygın kronik hastalıklardan biridir.

Genellikle ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde başlar ancak daha sonra da gelişebilir.

Bu bozukluğu olan bireyler, bulimia veya anoreksinin tıkınırcasına yeme alt tipine benzer semptomlara sahiptir.

Örneğin, genellikle nispeten kısa zaman dilimlerinde alışılmadık derecede büyük miktarlarda yemek yerler ve aşırı yemek yeme sırasında kontrol eksikliği hissederler.

Tıkınırcasına yeme bozukluğu olan kişiler, aşırı yemelerini telafi etmek için kalorileri kısıtlamaz ve kusma veya aşırı egzersiz gibi temizleme davranışlarını kullanmazlar.

Tıkınırcasına yeme bozukluğunun yaygın belirtileri şunlardır:

  • Aç hissedilmemesine rağmen, büyük miktarlarda yemeği hızlı, gizlice ve rahatsız edici bir şekilde doyuncaya kadar yemek.
  • Tıkınırcasına yeme atakları sırasında kontrol eksikliği hissetmek.
  • Tıkınırcasına yeme davranışını düşünürken utanç, iğrenme veya suçluluk gibi sıkıntı duyguları.
  • Tıkınırcasına yemeyi telafi etmek için kalori kısıtlaması, kusma, aşırı egzersiz veya müshil veya idrar söktürücü kullanımı gibi temizleme davranışlarının kullanılmaması.

4. Pika

Pika, gıda olarak kabul edilmeyen ve besin değeri sağlamayan şeyleri tüketmeyi içeren bir yeme bozukluğudur.

Pikalı bireyler buz, kir, toprak, tebeşir, sabun, kağıt, saç, kumaş, yün, çakıl taşları, çamaşır deterjanı veya mısır nişastası gibi gıda dışı maddeleri arzularlar.

Pika yetişkinlerde, çocuklarda ve ergenlerde ortaya çıkabilir.

En sık, zihinsel engellilik gibi günlük işleyişi etkileyen durumlar, otizm spektrum bozukluğu gibi gelişimsel durumlar ve şizofreni gibi ruh sağlığı sorunları olan bireylerde görülür.

Pika olan bireyler, zehirlenme, enfeksiyon, bağırsak yaralanmaları ve beslenme yetersizlikleri açısından yüksek risk altında olabilir. Yutulan maddelere bağlı olarak pika ölümcül olabilir.

5. Ruminasyon Bozukluğu

Ruminasyon bozukluğu, yeni tanınan bir başka yeme bozukluğudur. Kişinin daha önce çiğnediği ve yuttuğu gıdaları kustuktan sonra tekrar çiğneyip tekrar yutması veya tükürmesi durumunu tanımlar.

Bu durum tipik olarak yemekten sonraki ilk 30 dakika içinde ortaya çıkar.

Bu bozukluk bebeklik, çocukluk veya yetişkinlik döneminde gelişebilir. Bebeklerde 3 ila 12 ay arasında gelişme eğilimindedir ve sıklıkla kendi kendine kaybolur. Çocuklar ve yetişkinler, genellikle bunu çözmek için tedaviye ihtiyaç duyarlar.

Bebeklerde çözülmezse, ruminasyon bozukluğu kilo kaybına ve ölümcül olabilen ciddi yetersiz beslenmeye neden olabilir.

Bu bozukluğu olan yetişkinler, özellikle halka açık yerlerde yedikleri yiyecek miktarını kısıtlayabilir. Bu onların kilo vermelerine ve riskli düzeyde zayıf olmalarına neden olabilir.

6. Kaçınan/Kısıtlayıcı Gıda Alım Bozukluğu

Kaçınan/kısıtlayıcı gıda alımı bozukluğu, eski bir yeme bozukluğunun yeni adıdır.

Bu bozukluğu olan kişiler ya yemeye karşı ilgisizlik ya da belirli kokular, tatlar, renkler, dokular ya da sıcaklıklardan tiksinme nedeniyle yeme bozukluğu yaşarlar.

Kaçınan/kısıtlayıcı gıda alımı bozukluğunun  yaygın semptomları şunları içerir:

  • Kişinin yeterli kalori veya besin almasını önleyen gıda alımından kaçınma veya kısıtlama.
  • Başkalarıyla yemek yemek gibi tipik sosyal işlevlere müdahale eden yeme alışkanlıkları.
  • Yaşa ve boya göre az  gelişme veya kilo kaybı.
  • Besin eksikliklerinin görülmesi ve takviyelere ya da  tüple beslenmeye bağımlılık.

Bu bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.

Size özel atanacak LifeClub Hekimi'niz rehberliğinde bütünsel sağlık yönetimini güvenle deneyimleyebilir, daha iyi sağlıklı bir yaşam için LifeClub Wellness modülümüzle kişiye özel tasarlanacak online spor, diyet programlarını takip edebilir, ilgi alanlarınız doğrultusunda tüm içeriklere ulaşabilir ya da LifeClub Platform'da sağlıklı yaşama dair aradığınız hizmet ve ürünleri bulabilirsiniz. Şimdi LifeClub Dünyası'na adım atın!
 

Benzer Yazılar

Ücretsiz İndirin

E-BÜLTEN ALMAK İSTER MİSİNİZ?

Sizi Arayalım

LifeClub Dünyası ve üyelik koşulları hakkında daha fazla bilgi için sizi arayalım.

İletişim için
LifeClub Çağrı Merkezi 444 48 28
life@lifeclub.com.tr